Views: 0 Author: Site Editor Ɣeyiɣi si Wotae: 2025-01-06 Dzɔtsoƒe: Teƒe
Ati nye xɔtunu vevi aɖe ƒe akpe geɖe, eye wodea asixɔxɔ eŋu le eƒe anyinɔnɔ, dɔwɔwɔ, kple dzɔdzɔme atsyɔ̃ɖoɖo ta. Tso blema ke la, xɔ siwo le xɔ siwo mebɔ o me koe wozãnɛ le le seɖoƒe si le ŋusẽ kple tsitretsitsi ɖe nutomenuwo ŋu ta. Gake ati siwo ŋu wotrɔ asi le kple egbegbe xɔtuɖaŋuwo ƒe vava trɔ asi le alesi woate ŋu azã atiwoe ŋu. Nyabiase vevi si le xɔtuɖaŋunyalawo, mɔ̃ɖaŋudɔwɔlawo, kple xɔtulawo si egbeae nye: Ðe woate ŋu azã atiwo atsɔ atu xɔ kɔkɔwoa? Nyati sia ku nu me tso alesi wòanya wɔ be atiwo nanye nu vevitɔ le xɔ kɔkɔwo tutu me ŋu, eye wòku ŋgɔyiyi siwo wowɔ le atiwo ƒe mɔ̃ɖaŋununya me, xɔtuɖaŋuwo ŋu bubu, ɖoɖowɔwɔ ƒe kuxiwo, kple ɖoɖo siwo kpe ɖe wo nɔewo ŋu abe Xɔtuɖaŋu Ga si Wotsɔ Wɔe.
Le ŋutinya katã me la, atiwo nye xɔtutu ƒe dzogoedzikpe le dekɔnu vovovowo me. Tso Japantɔwo ƒe pagoda deŋgɔ siwo nɔ te ɖe anyigbaʋuʋu nu ƒe alafa geɖe dzi va ɖo Europa ƒe aƒe siwo wotsɔ ati tu dzi la, atiwo ɖee fia be woate ŋu anɔ te ɖe nɔnɔme sesẽwo nu wòɖe dzesi ŋutɔ ne wozã wo nyuie. Ŋutinya me xɔ siawo ɖe alesi atiwo nɔa agbe didi eye wonɔa anyi didina ne wowɔ wo helé be na wo nyuie la fiana. Gake seɖoƒe siwo le ati xoxowo ŋu, abe dzo ƒe ŋutete, gbegblẽ, kple xɔtuɖaŋu si seɖoƒe li na ene, na woxe mɔ ɖe wo zazã le xɔ kɔkɔwo me nu le ŋutinya me.
Ƒe alafa 21 lia mee wowɔ ŋgɔyiyi ɖedzesiwo le atiwo ƒe mɔ̃ɖaŋununya me, vevietɔ esi woto ati siwo ŋu wotrɔ asi le vɛ. Nu yeye siawo kpɔa seɖoƒe siwo nɔ atiwo ŋu tso blema ke gbɔ, wodoa eƒe xɔtuɖaŋuwo ɖe ŋgɔ eye wokekea eƒe dzedze na xɔ gãwo kple kɔkɔwo ɖe enu.
Ati siwo wotsɔ atitsoga wɔe nye tɔtrɔ gã aɖe si me ati siwo wotsɔ lãgbalẽ wɔe sesĩe ƒe ƒuƒoƒo geɖe siwo wotsɔ ƒo ƒu ɖe atitsoga nu eye wotsɔ xɔtunu siwo wotsɔna léa nu ɖe wo nɔewo ŋu bla ɖe wo nɔewo ŋu. Atitsoga ƒe ʋuʋudedi sia naa didime ƒe liƒo, ŋusẽ, kple sesẽ, si wɔe be CLT-kpawo sɔ nyuie na gliwo, anyigba, kple xɔtaxɔwo le aƒewo kple asitsaxɔwo siaa me. Numekukuwo ɖee fia be CLT-kpluwo ɖea anyigbaʋuʋu ƒe dɔwɔwɔ nyuie ŋutɔ fiana le woƒe kpekpeme si le bɔbɔe kple alesi woate ŋu atrɔ ɖe nɔnɔmewo ŋu ta, si wɔe be wosɔ na zazã le nuto siwo me anyigbaʋuʋu ate ŋu adzɔ le.
CLT ƒe dzoxɔxɔ ƒe dɔwɔwɔ nye viɖe ɖedzesi bubu. Dzɔdzɔmeŋusẽ si le ati ŋu si xea mɔ na xɔwo kpena ɖe xɔ siwo zãa ŋusẽ nyuie ŋu, si wɔnɛ be dzoxɔxɔ kple fafa ƒe gazazã dzi ɖena kpɔtɔna. Tsɔ kpe ɖe eŋu la, woate ŋu awɔ CLT-kpluwo do ŋgɔ le teƒea godo kple nusiwo sɔ pɛpɛpɛ ŋutɔ, si aɖe xɔtutu ƒe ɣeyiɣi kple dɔwɔlawo ƒe gazazã dzi akpɔtɔ.
Glued Laminated Timber, si woyɔna zi geɖe be Glulam, nye ati si ŋu wotrɔ asi le si me ati siwo ƒe didime le vovovo siwo wotsɔ nulénu siwo nɔa anyi didina, siwo me tsi mate ŋu age ɖo o bla ɖekae. Glulam-tiwo te ŋu trɔna le mɔ vovovowo nu eye woate ŋu awɔ wo le nɔnɔme kple lolome vovovowo me, siwo dometɔ aɖewoe nye woƒe gogloƒe kple aɖakaʋuwo, si wɔnɛ be xɔtuɖaŋunyalawo te ŋu trɔna ɖe nɔnɔme vovovowo ŋu ŋutɔ. Glulam ƒe ŋusẽ kple kpekpeme ƒe sɔsɔme si lolo la na be woate ŋu akeke ʋu didiwo domedomenuwo manɔmee, si ɖea vi le xɔtuɖaŋu siwo le ʋuʋu ɖi siwo wokpɔna zi geɖe le egbegbe xɔ kɔkɔwo me la me.
Numekukuwo ɖee fia be Glulam-tiwo ate ŋu akpɔ ŋusẽ si sɔ kple gakpo tɔ alo agbɔ gakpo tɔ gɔ̃ hã ŋu ne wodzidzee le ŋusẽ si le kpekpeme ɖeka me nu. Esia na Glulam nye tiatia si hea ame na xɔtunu siwo le xɔ kɔkɔwo tutu me, vevietɔ ne wotsɔe kpe ɖe nu bubu siwo le xɔtuɖoɖo siwo me wotsɔa nu vovovowo tsakana ŋu.
Atiwo ƒe agbenɔnɔ le xɔ kɔkɔwo me nɔ te ɖe eƒe xɔtuɖoɖo ƒe dɔwɔwɔ le agba kple nɔnɔme vovovowo me dzi. Nu vevi siwo le eme dometɔ aɖewoe nye ŋusẽ, sesẽ, dzo ƒe tsitretsitsi, kple eƒe anyinɔnɔ.
Ati siwo ŋu wotrɔ asi le la naa mɔ̃ɖaŋununya ƒe nɔnɔme siwo nyo wu le dzɔdzɔme blibomademadewo dzi ɖeɖe kpɔtɔ ta. Woɖea nusiwo gblẽ abe ƒoƒoewo kple nuku siwo mesɔ o ene dzi kpɔtɔna to ewɔwɔ ƒe mɔnu dzi, si wɔnɛ be wowɔa dɔ ɖekae wu eye woate ŋu agblɔe ɖi. Egbegbe ŋusẽ ƒe dzesidemɔnu, siwo dometɔ aɖewoe nye mɔ̃a ƒe nuteɖeamedzi ƒe dzidzedzekpɔkpɔ kple gbeɖiɖi ƒe dodokpɔ, kpɔa egbɔ be atiwo ƒe akpa aɖewo ɖo dzidzenu sesẽwo gbɔ.
Numekukuwo ɖee fia be CLT kple Glulam ate ŋu atsɔ agba siwo do ƒome kple xɔ kɔkɔwo nyuie. Le kpɔɖeŋu me.
To vovo na alesi amewo bunɛ la, atiwo ate ŋu awɔ dɔ nyuie le dzo ƒe nɔnɔmewo me le eƒe dzobibi ƒe nuwɔna si woate ŋu agblɔ ɖi ta. Ne wodoe ɖe dzo me la, char ƒe ƒuƒoƒo aɖe dzɔna ɖe edzi, si xea mɔ na ati siwo le eme eye wònaa dzobibi ƒe tsɔtsɔme dzi ɖena kpɔtɔna. Nɔnɔme sia nana ati gãwo te ŋu léa xɔtunu ƒe blibonyenye me ɖe asi ɣeyiɣi didi wu gakpo si womekpɔ ta na o, si ƒe ŋusẽ ate ŋu abu kabakaba ne dzoxɔxɔ sesẽ.
Woate ŋu adzi dzotsitsi ɖe edzi to aɖaŋuwɔwɔ ƒe mɔnuwo dzi, abe xɔtunu siwo lolo akpa be woatsɔ abu akɔnta le dzobibi ŋu alo atike siwo xea mɔ na dzobibi zazã ene. Wowɔna ɖe dzo ƒe sewo dzi to dzotsitsi ƒe dodokpɔwo wɔwɔ kple aɖaŋuwɔwɔ ƒe nudidi siwo woɖo ɖi siwo wogblɔ le xɔtuɖoɖowo me dzi wɔwɔ me.
Nuwo abe tsidzadza, nudzodzoewo, kple fungiwo ene kpɔa ŋusẽ ɖe atiwo ƒe anyinɔnɔ dzi. Wowɔa ati siwo ŋu wotrɔ asi le le nɔnɔme siwo dzi wokpɔna me, si ɖea tsi ƒe agbɔsɔsɔ dzi kpɔtɔna eye wòxea mɔ na nugbagbevi siwo gblẽna ƒe tsitsi. Ametakpɔnu siwo wotsɔ blaa nu kple nusiwo wotsɔ dzraa nu ɖo ate ŋu ana wòate ŋu anɔ te ɖe nutome ƒe nɔnɔmewo nu, si ana atiwo ƒe xɔtunuwo ƒe agbenɔƒe nadidi ɖe edzi.
Tsɔ kpe ɖe eŋu la, alesi woawɔe tsitotsito, abe ya nyui dede eme kple tsi ƒe mɔ̃wo ƒoƒo asa na ene, le vevie ŋutɔ le mɔxexe ɖe nya siwo do ƒome kple tsidzadza nu. Mɔxenu siwo xea mɔ na tsidzadza kple tsidzɔƒe siwo dzi wokpɔna zazã gakpɔa atiwo ƒe akpa siwo le xɔ kɔkɔwo me ta.
Mɔɖeladɔ geɖe siwo wowɔ le xexeame godoo zã atiwo dzidzedzetɔe le xɔ kɔkɔwo tutu me, si ɖe alesi woate ŋu awɔe kple viɖe siwo le eŋu fia.
Mjøstårnet si ƒe kɔkɔme nye meta 85.4 la nye dziƒoxɔ 18 si wozãna le mɔ vovovowo nu le Brumunddal, Norway, si wowu enu le ƒe 2019. Exɔ vovototo si nye atixɔ kɔkɔtɔwo dometɔ ɖeka le xexeame. Xɔa zãa Glulam sɔtiwo kple atiwo, CLT gliwo, kple anyigba, si ɖea atiwo ƒe ŋutetewo fiana le xɔ kɔkɔwo ƒe nɔnɔme me. Xɔa ɖoa xɔtuɖaŋu kple dzo ƒe dedienɔnɔ ƒe nudidiwo katã gbɔ, eye wotsɔa tsifamɔ̃wo kple nusiwo woda ɖe teƒe nyuitɔ siwo te ŋu nɔa te ɖe dzo nu la dea eme.
HoHo Xɔ Kɔkɔ si le Vienna nye dziƒoxɔ 24 si ƒe kɔkɔme de meta 84, eye wowu enu le ƒe 2019. Esi xɔtuɖoɖo si me wotsɔa atiwo tsakana le ta la, etsɔa atiwo kple kɔkrit ƒoa ƒui be wòawɔ dɔ nyuie wu. Xɔa ƒe 75% lɔƒo nye atiwo, si ɖe xɔa ƒe carbon footprint dzi kpɔtɔ ŋutɔ. Ati siwo wotsɔ wɔe do ŋgɔ zazã na woate ŋu atu wo kabakaba, eye wowua dzisasrã ɖeka nu ŋkeke ade ɖesiaɖe.
Brock Commons Tallwood Xɔ si le British Columbia Yunivɛsiti la nye sukuviwo ƒe aƒe si nye dziƒoxɔ 18 si wowu enu le ƒe 2017. Xɔa zãa ɖoɖo si wotsɔ tsaka kple CLT anyigba ƒe kpe gbadzɛwo kple Glulam sɔtiwo, si wotsɔ kɔkrit ƒe nuto do alɔe be wòali ke le axadzi. Xɔa tutu kabakaba ɖedzesi aɖe, eye wotu atixɔa le ŋkeke 70 pɛ ko me. Dɔa ɖee fia be ya siwo gblẽa nu le anyigba ŋu ƒe dodo dzi ɖe kpɔtɔ ŋutɔ ne wotsɔe sɔ kple kɔkrit xɔtutu xoxowo.
Togbɔ be wowɔ ŋgɔyiyi kple dɔ siwo kpɔ dzidzedze hã la, ele be woakpɔ kuxi geɖe gbɔ hafi woakpɔ ŋutete si le atiwo ŋu le xɔ kɔkɔwo tutu me adze sii bliboe.
Xɔtuɖoɖowo kple ɖoɖowo ate ŋu ahe kuxi gãwo vɛ, elabena woto wo dometɔ geɖe vɛ kple blemanuwo le susu me eye ɖewohĩ womate ŋu awɔ ɖe atiwo ƒe mɔ̃ɖaŋununya yeyewo dzi o. Mɔfiame siwo sɔ ɖe ɖoɖo nu ƒe anyimanɔmanɔ na atixɔ kɔkɔwo bia be woada asi ɖe dɔa koŋ dzi, si ate ŋu axɔ ɣeyiɣi geɖe eye wòaxɔ ga geɖe. Wole agbagba dzem be woatrɔ asi le sewo ŋu, abe Dukɔwo Dome Xɔtuse si tsɔ ati gbogbo aɖewo tu xɔ kɔkɔwo dede eme ene, gake wova le wo zãm le afisiafi vivivi.
Zi geɖe la, ɖikeke nɔa atiwo ƒe dɔwɔwɔ ŋu, vevietɔ le dzo ƒe dedienɔnɔ kple woƒe anyinɔnɔ ŋu. Hehenana amesiwo ŋu nya ku ɖo tso ati siwo ŋu wotrɔ asi le ƒe nɔnɔmewo kple dzɔdzɔmeŋutinunya me numekukuwo me tsonu ŋu le vevie ŋutɔ. Nudzɔdzɔwo ŋuti numekuku dzidzedzetɔe ɖeɖefia kple nyatakaka siwo me kɔ nana ate ŋu akpe ɖe amewo ŋu woatrɔ nukpɔsusuwo eye wòade amewo ƒe lɔlɔ̃ ɖe edzi le dɔwɔƒea ƒe dzi ƒo.
Ati siwo ŋu wotrɔ asi le ƒe nyonyome deŋgɔ ƒe amesinɔnɔ nɔ te ɖe nuzazãwo ƒe ɖoɖo si wowɔ nyuie dzi. Le nuto siwo me womeɖo dɔwɔƒe mawo tɔgbe o me la, nuwo didi ate ŋu asesẽ. Gadede nutoa me dɔwɔƒewo kple hehenana dɔwɔla bibiwo hiã be woatsɔ ado alɔ atiwo ƒe xɔ kɔkɔwo tutu ƒe dzidziɖedzi.
Zi geɖe la, xɔ kɔkɔwo tutu ɖea vi tso mɔnu si wotsɔ tsakae me, eye wotsɔa atiwo tsakana kple nu bubuwo abe gakpo kple kɔkrit ene. Alesi wozãa... Xɔtuɖaŋu Steel Formwork nye nu vevi aɖe le ɖoɖo sia me. Ga si wotsɔ wɔa xɔmenuwoe naa kpekpeɖeŋu si hiã be woatsɔ akɔ kɔkrit ƒe akpa aɖewo, abe nu veviwo kple gɔmeɖoanyiwo ene, siwo kpe ɖe atiawo ƒe wɔwɔme ŋu.
Ga si wotsɔ wɔa xɔtunua naa ŋusẽ, nɔa anyi didina, eye wòwɔa nu pɛpɛpɛ, si le vevie na kɔkrit ƒe nuwuwu nyuitɔ kple xɔtuɖaŋu ƒe blibonyenye. Eƒe modular nɔnɔme na be woate ŋu atrɔ ɖe nɔnɔmewo ŋu le aɖaŋuwɔwɔ me eye woate ŋu aƒo wo nu ƒu ahaɖe wo ɖa nyuie. Ne wole xɔ siwo wotsɔ ƒo ƒui tum la, gakpo ƒe xɔtunuwo kpɔa egbɔ be wowɔ kɔkrit ƒe akpa siwo do ƒome kple atiwo ƒe akpa vovovowo nyuie.
Le kpɔɖeŋu me, gakpo zazã le kɔkrit ƒe nu veviwo wɔwɔ me nana xɔa ƒe axadzi li ke, si le vevie ŋutɔ le xɔ kɔkɔ siwo me ya kple anyigbaʋuʋu ƒe ŋusẽ te ŋu. Ati ƒe kpekpeme si le bɔbɔe kple kɔnkrit ƒe lolome kple eƒe sesẽme tsɔtsɔ ƒo ƒui nana xɔa ƒe dɔwɔwɔ nyuie wu.
Le Brock Commons Tallwood Xɔa tutu me la, atiwo tsɔtsɔ wɔ ɖeka kple kɔkrit kple gakpo nɔ vevie ŋutɔ. Wozã gakpo ƒe xɔtunu deŋgɔwo tsɔ tu kɔnkrit-nutunuawo, si na wokpɔ egbɔ be wowɔ wo pɛpɛpɛ eye woƒe xɔtunuwo sesẽ. Emegbe wotsɔ atiawo de anyigba kple sɔtiawo nyuie, eye wozã ati ƒe akpa siwo wowɔ do ŋgɔ ƒe duƒuƒu nyuie.
Xɔtuɖoɖo vovovowo ƒe nuwɔwɔ aduadu ɖe gakpo ƒe xɔtuɖaŋu ƒe vevienyenye fia le mɔɖeɖe ɖe nu ŋu kple ɖoɖowɔwɔ ɖe wo nɔewo ŋu si hiã si hiã le xɔ kɔkɔwo me gbɔ ɖoɖo me. Eɖe alesi woawɔe hã fia Xɔtutu Gakpowo ƒe Dɔwɔƒe kpena ɖe atiwo kple kɔnkrit ƒe ƒoƒo ɖekae dzidzedzetɔe ŋu.
Viɖe siwo atiwo zazã le xɔtutu me ɖena na nutome la ɖe dzesi ŋutɔ. Ati nye nusi woate ŋu awɔ yeyee, eye ave siwo dzi wokpɔna nyuie ate ŋu axɔ ya si woyɔna be carbon dioxide le yame. Atixɔwo wɔa dɔ abe carbon-dzraɖoƒewo ene, si xea mɔ na carbon le xɔa ƒe agbenɔɣi katã.
Agbenɔƒe ƒe Dzodzro ƒe Numekukuwo ɖee fia be atixɔwo ate ŋu akpɔ carbon footprint si bɔbɔ ŋutɔ ne wotsɔe sɔ kple esiwo wotsɔ xɔtunu siwo wozãna ɖaa tu. Ga kple kɔkrit wɔwɔ xɔa ŋusẽ geɖe eye wònaa ya gbogbo aɖewo siwo gblẽa nu le anyigba ŋu la dona. Atiwo ɖɔliɖɔli le nu siawo teƒe ate ŋu akpe ɖe xexeame katã ƒe agbagbadzedze be woaɖe yame ƒe nɔnɔme ƒe tɔtrɔ dzi akpɔtɔ ŋu.
Atiwo ƒe akpa aɖewo wɔwɔ do ŋgɔ nana xɔtutu ƒe ɣeyiɣiwo nɔa kabakaba eye dɔwɔlawo ƒe gazazã dzi ɖena kpɔtɔna. Adzɔnuwo wɔwɔ pɛpɛpɛ le nuto siwo dzi wokpɔ ŋusẽ ɖo me ɖea gbeɖuɖɔ dzi kpɔtɔna eye wònaa woƒe nyonyome nyona ɖe edzi. Xɔtutu ƒe ɖoɖowɔɖi kpuiwo ɖea gazazã dzi kpɔtɔna eye wòɖea mɔ na amewo be woanɔ eme do ŋgɔ, si wɔnɛ be dɔa ƒe ganyawo katã nanyo ɖe edzi.
Gawu la, ati siwo wotsɔ tu xɔwo ƒe kpekpeme si le bɔbɔe wu ate ŋu aɖe gɔmeɖoanyi ƒe hiahiã dzi akpɔtɔ, si ana woaɖe gazazã dzi akpɔtɔ, vevietɔ le teƒe siwo anyigba ƒe nɔnɔme mede ame dzi o. Alesi atixɔwo ƒe tɔtrɔ bɔbɔe kple wo tɔtrɔ ɖe nɔnɔmewo ŋu hã ate ŋu ana woƒe agbenɔƒe nadidi ɖe edzi, si ana ganyawo naɖe vi ɣeyiɣi didi.
Atiwo ƒe etsɔme le xɔ kɔkɔwo tutu me dze abe ɖe ŋugbedodo le eme ene, eye numekuku kple mɔ̃ɖaŋununya ƒe ŋgɔyiyi siwo yi edzi le klalo be yewoaɖu kuxi siwo li fifia dzi. Nu yeye siwo wowɔ le nuwo ŋuti dzɔdzɔmeŋutinunya me, abe ati siwo ŋu wotrɔ asi le siwo ƒe nɔnɔme nyo ɖe edzi ƒe wɔwɔ ene, le atiwo zazã ƒe mɔnukpɔkpɔwo kekem ɖe enu.
Mɔ̃ɖaŋununya yeyewo abe ati siwo wotsɔ tsaka kple nano-cellulose-nu siwo wotsɔ wɔa nu vovovowo ene naa ŋusẽ, enɔa anyi didina, kple dzo si te ŋu nɔa te ɖe enu nyuie wu. Digitál design dɔwɔnuwo kple Xɔtunyatakakawo ƒe Kpɔɖeŋu (BIM) naa atiwo ƒe xɔtuɖoɖo sesẽwo ƒe ɖoɖowɔwɔ kple ɖoɖowɔwɔ nɔa bɔbɔe, si ɖea vodadawo dzi kpɔtɔna eye wònaa nunɔamesiwo zazã nyuie wu.
Agbagbadzedze be woawɔ xɔtuɖoɖowo yeyee eye woato dukɔwo dome dzidzenuwo vɛ na atixɔ kɔkɔwo tutu le ŋusẽ kpɔm ɖe edzi. Nuwɔwɔ aduadu le dɔwɔƒea ƒe akpa siwo kpɔ gome le eme, numekulawo, kple ɖoɖowɔhawo dome le vevie ŋutɔ be woaɖo mɔfiame siwo ana dedienɔnɔ nanɔ anyi esime wole nu yeyewo dodo ɖe ŋgɔ dom ɖe ŋgɔ.
Gadede sukudede kple hehenana ƒe ɖoɖowo me na xɔtuɖaŋunyalawo, mɔ̃ɖaŋudɔwɔlawo, kple xɔtudɔwɔlawo le vevie ŋutɔ. Sidzedze kple aɖaŋu siwo ku ɖe atiwo ƒe nɔnɔme kple xɔtutu ŋu dodo ɖe ŋgɔ ado alɔ dɔwɔƒea ƒe dzidziɖedzi eye wòade dzi ƒo na wo be woaxɔ mɔnu nyuitɔwo.
Le nyataƒoƒo me la, atiwo va zu nusi woate ŋu azã le xɔ kɔkɔwo tutu me, le ŋgɔyiyi ɖedzesi siwo wowɔ le ati siwo ŋu wotrɔ asi le kple xɔtuɖaŋuwo me ta. Togbɔ be kuxiwo gakpɔtɔ li, vevietɔ ku ɖe sededewo kple asi ƒe lɔlɔ̃ ɖe edzi ŋu hã la, dɔ siwo kpɔ dzidzedze le xexeame katã ɖea atiwo ƒe ŋutete fiana. Nuɖoanyi siwo kpena ɖe wo nɔewo ŋu ƒe ƒoƒo ƒu ɖekae, abe Building Construction Steel Formwork , doa xɔtutu ƒe dɔwɔwɔ nyuie kple xɔtuɖaŋu ƒe dɔwɔwɔ ɖe ŋgɔ.
Viɖe siwo atiwo ɖena na nutome kple ganyawo, tsɔ kpe ɖe eƒe dɔwɔwɔ ƒe ŋutetewo ŋu, na wònye tiatia si hea ame hena dugãwo ƒe ŋgɔyiyi si li tegbee. Esi dɔwɔƒea yi edzi le nu yeyewo wɔm hele kuxi siwo li fifia gbɔ kpɔm la, atiwo le klalo be yewoawɔ akpa vevi aɖe le etsɔme ƒe yamenutome ƒe nɔnɔme wɔwɔ me.